Kuderi  Tarihi ve Hınıs Çakmak Köyü

Kuderiler Kürtlerin en büyük aşiretlerinden olan Dımıli (Dunbuli) aşiretine mensup bir ailedir.
Kuderilerin ataları önceleri Bingöl'ün Solhan ilçesine bağlı Kös adı verilen köyde yaşamaktaydılar.

Daha sonra Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı Çakmak köyüne yerleşmişlerdir.

Kuderi atalarının hangi tarihte Bingöl'e yerkeştikleri bilinmez iken, bazı sözlü kaynaklara göre 16. yüzyılda Cizre'den  göç edip Bingöl'ün Kös köyüne yerleşmişler.

İsmail'in babasi olan Molla Ahmed vefat ettikten sonraa takriben 1790 ile 1800 yıllarında İsmail ve üç oğlu Osman, Molla Mikail ve Hacı Süleyman ile beraber Erzurum'un Hınıs ilçesine göç ederler.
İsmail önce Hınıs'ın Suvaran köyüne yerleşirler akabinde geçimini sağlayabilmek için Sowaran köyünde bir değirmen yaparlar.
İsmail'in yapmış olduğu bu değirmen bu gün bile halen Sowara köyü ve yakın çevrenin köylerinde "Aşê Kuderi" (Kuderi değirmeni) olarak anılır.
Ne yazık ki Aşê Kuderi'nin bu gün sadece kalıntıları mevcuttur. 

İsmail-i Kuderi'nin büyük oğlu Hacı Süleyman Narman ilçesine yerleşmiştir,  diğer oğlu Molla Mikail Eleşkirt ilçesine,  Osman ise Hınıs'ta kalmayı tercih etmiştir.
Osman, üç köyün yani Çakmak, Akbayır ve İsmail köylerinin babasıdır.

 HINIS ÇAKMAK KÖYÜ 

Çakmak köyü Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir mahalle/köy'dür. Köy'ün babası Hasanhan’dır. Köy takriben 1845 yılında Osman tarafından şenlendirilmiştir. Hasanhan Osman’ın küçük oğludur.

Köyün babası Hasanhan’ın Çocukları:

1. Halil
   ▪︎ İbrahim

2. Ali
    ▪︎ Mehmet 
    ▪︎ Zübeyir 
    ▪︎ Sait
    ▪︎ Halit 

3. Ömer
    ▪︎ Süleyman 
    ▪︎ Tahir

4. Mahmut (1916 Rus işgali döneminde Çakmak köyünden ayrılıp bir daha geri dönmemiştir.)
    ▪︎ Şemsettin 


Detaylı bilgi için yakında çıkacak "Kuderi Tarihi" (Hınıs Çakmak, Pornak ve Gomik Köyleri Tarihi) isimli kitabı okuyunuz...

Azat Özyılmaz