Kuderi  Tarihi ve Hınıs Çakmak Köyü

Kuderiler Kürtlerin en büyük aşiretlerinden olan Dımıli (Dunbuli) aşiretine mensup bir ailedir.
Kuderilerin ataları önceleri Bingöl'ün Solhan ilçesine bağlı Kös adı verilen köyde yaşamaktaydılar.

Daha sonra Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı Çakmak köyüne yerleşmişlerdir.

Kuderi atalarının hangi tarihte Bingöl'e yerkeştikleri bilinmez iken, bazı sözlü kaynaklara göre 16. yüzyılda Cizre'den  göç edip Bingöl'ün Kös köyüne yerleşmişler.

İsmail’in babası Molla Ahmed’in vefatından sonra, 1800’lü yılların başlarında İsmail, üç oğlu Osman, Molla Mikail ve Hacı Süleyman ile birlikte Erzurum’un Hınıs ilçesine göç ederler. Önce Hınıs’ın Suvaran köyüne yerleşirler. Daha sonra, köyde yetiştirdikleri tarım ürünlerini öğütmek için bir değirmen yaparlar.

İsmail'in yapmış olduğu bu değirmen bu gün bile halen Sowara köyü ve yakın çevrenin köylerinde "Aşê Kuderi" (Kuderi değirmeni) olarak anılır.
Ne yazık ki Aşê Kuderi'nin bu gün sadece kalıntıları mevcuttur. 

İsmail-i Kuderi'nin ortanca oğlu Hacı Süleyman Narman ilçesine yerleşmiştir, küçük  oğlu Molla Mikail Eleşkirt ilçesine,  Osman ise Hınıs'ta kalmayı tercih etmiştir.
Osman, üç köyün yani Çakmak, Akbayır (Pornak) ve İsmail (Gomik) köylerinin babasıdır.

 HINIS ÇAKMAK KÖYÜ 

Çakmak köyü Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir mahalle/köy'dür. Köy'ün babası Hasanhan’dır. Köy takriben 1845 yılında Osman tarafından şenlendirilmiştir. Hasanhan Osman’ın küçük oğludur.

Köyün babası Hasanhan’ın Çocukları:

1. Halil
   ▪︎ İbrahim

2. Ali
    ▪︎ Mehmet 
    ▪︎ Zübeyir 
    ▪︎ Sait
    ▪︎ Halit 

3. Ömer
    ▪︎ Süleyman 
    ▪︎ Tahir

4. Mahmut
(Hasanhan’ın Hewê isimli eşinden olan Mahmut 1916 Erzurum Rus işgali döneminde eşi ve oğlu Şemsettin ile birlikte Çakmak köyünden ayrılıp bir daha geri dönmemiştir.)
    ▪︎ Şemsettin 


Detaylı bilgi için yakında çıkacak "Kuderi Tarihi" (Hınıs Çakmak, Pornak ve Gomik Köyleri Tarihi) isimli kitabı okuyunuz...

Azat Özyılmaz